به‌گزارش خبرنگار میراث‌آریا، منیژه هادیان دهکردی معاون پژوهشی پژوهشگاه که روز 29 اردیبهشت ماه 1405، در مراسم نکوداشت روز جهانی موزه‌ها و هفته میراث‌فرهنگی سخن می‌گفت، تصریح‌کرد: همانگونه که مستحضر هستید طبق بیانیه ایکوم بین‌الملل شعار سال 2026 روز جهانی موزه‌ها با عنوان «موزه‌ها: پیوند دهندۀ جهانی گسسته»، نقش قدرتمند آنها را به عنوان پلی برای عبور از شکاف‌های فرهنگی، اجتماعی و ژئوپلیتیکی، تقویت گفتگوها، تفاهم و صلح در درون و بین جوامع در سراسر جهان برجسته می‌کند. موزه‌ها به عنوان فضاهای عمومی و مکان‌های یادگیری مورد اعتماد، به همزیستی مسالمت‌آمیز و احترام متقابل جوامع و بازسازی ارتباطات بین نسل‌ها کمک می‌کنند. بنابراین این شعار تنها یک جمله نمادین نیست بلکه یادآور مسئولیت تاریخی ما است که بر پتانسیل موزه‌ها برای پرورش گفتگوی محترمانه بدون پاک کردن تفاوت‌ها تأکید می‌کند. موزه‌ها با حفاظت از میراث و حافظه بشری، فضاهایی برای یادگیری، تأمل و تقویت صداهای متنوع فراهم می‌کنند تا با وجود همه پیچیدگی‌های این دوران بتوانیم به طور سازنده به تعامل و درک مشترک برسیم.

او افزود: پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری نیز، به‌عنوان نهادی علمی و پژوهشی، تلاش کرده است با همراهی پژوهشگران و متخصصان گرانقدر، و همکاری‌ سایر مراکز تخصصی داخل و خارج از کشور به منظور تولید داده ها و روایت‌های علمی معتبر به تعریف و اجرای طرح های پژوهشی بنیادین، کاربردی و توسعه ای در حوزه میراث فرهنگی ملموس و ناملموس کشور و ایران فرهنگی همچنین مباحث میراث طبیعی و گردشگری بپردازد.  بدیهی است که شناخت و حفاظت از میراث کشور عزیزمان ایران بدون اتکا به پژوهش، فناوری و برنامه‌ریزی‌های علمی ناقص بوده یا امکان‌پذیر نخواهد بود. امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند تقویت ارتباط میان موزه‌ها، مراکز پژوهشی و متخصصان حوزه‌های مختلف و جوامع بومی در کشور هستیم تا بتوانیم در برابر تهدیدهای انسانی و طبیعی، از این سرمایه‌های گران‌سنگ صیانت کنیم.

هادیان اظهارکرد: پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری طی سالهای اخیر موضوع مدیریت بحران و مخاطرات طبیعی و انسانی تهدید کننده میراث فرهنگی، طبیعی و گردشگری را بیش از پیش مورد توجه قرار داده و در یک سال اخیر طرح‌های  پژوهشی متعددی را در این زمینه به اجرا در آورده است  که در اینجا بخشی از این فعالیت ها و به طور اخص موضوع جنگ تحمیلی را به سمع و نظر شما می‌رسانم.

او، خطر پذیری‌های ویژه بازارهای تاریخی ایران در برابر سوانح بازار تاریخی قزوین، مطالعه فرآیند تخریب آثار صخره‌ای تحت تأثیر آلاینده‌های هوا در نقوش برجسته آرامگاه خشایارشا در نقش رستم، تغییرات اقلیمی و تأثیرات آن بر میراث جهانی پاسارگاد و تخت جمشید، بررسی وضعیت زبان‌های در خطر جزایر استان هرمزگان، بوشهر، و اصفهان، پایش گسترش فرونشست زمین در محدوده آثار تاریخی دشت مرودشت، اثرات تحریم‌های اقتصادی بر گردشگری، الگوهای تاب آوری کسب و کارهای گردشگری در بحران های اجتماعی و فرهنگی، مطالعه انسانشناسی مدیریت پسابحران در شهرهای زلزله زده استان کرمانشاه از جمله طرح های پژوهشی انجام شده است.

هادیان همچنین به برگزاری همایش ها و نشست های تخصصی و کارگاه های آموزشی همچون؛ برگزاری دهمین کنفرانس جامع مدیریت بحران و HSE، نشست جنگ و میراث فرهنگی با محوریت برنامه ریزی و آمادگی، برگزاری  چهارمین همایش توانمندسازی میراث معماری و شهری در برابر زلزله، همایش میراث طبیعی ایران با هدف پیوند میراث طبیعی، فرهنگی و مدیریت بحران، کارگاه  آموزشی «چالش جنگ و دفاع از حافظة ملی با رویکرد عملیاتی»، نشست‌ها و سخنرانی‌های مختلف با موضوع حفاظت از بناها، آثار موزه‌ای، مجسمه‌های فضای باز، میراث طبیعی و گردشگری، در زمان جنگ، انتشار 12 مقاله تخصصی در ویژه نامه مجله علمی پژوهشی اثر، تهیه پیشنویس پروتکل جامع اقدامات اضطراری در صیانت از میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کشور، تدوین توصیه نامه‌های تخصصی در ارتباط با میراث ملموس و ناملموس و میراث طبیعی و گردشگری در دوران جنگ، چاپ کتاب حفاظت از آثار موزه ای در شرایط جنگ، راه اندازی کانال رسمی پژوهشگاه برای آگاهی و اطلاع رسانی و حمایت‌های علمی و فنی دستگاه های اجرایی و مراکز میراث فرهنگی از طریق معرفی منابع، دستورالعمل های اولیه و اینفوگراف‌های آموزشی، فرم‌های استاندارد گزارش‌های آسیب‌شناسی و مستندنگاری در مواجهه با شرایط بحران و تمرکز بر عملیات جنگی، تهیه ده ها یادداشت تخصصی در زمینه اثرات متقابل جنگ و میراث ملموس و ناملموس، بیانیه در زمینه اثرات جنگ بر میراث طبیعی، پیگیری و بازدید از بناهای تاریخی آسیب دیده و ارایه گزارش آسیب شناسی برخی آثار در استان‌های تهران، البرز، اصفهان، کردستان و کرمانشاه اشاره کرد.

او گفت: در همین ارتباط برنامه‌هایی نیز در دست انجام است که از جمله آنها می‌توان به برنامه‌ریزی برای انتشار گزارش‌های آسیب شناسی بناهای تاریخی آسیب دیده با همکاری کارشناسان و متخصصان داوطلب و ادارات کل استانی، همکاری با مجموعۀ کاخ گلستان در خصوص آسیب‌شناسی و ارزیابی ریسک‌ها و مخاطرات احتمالی ناشی از آسیب‌های جنگ تحمیلی سوم در این مجموعه، برنامه ریزی برای برگزاری همایش بین‌المللی جنگ و میراث فرهنگی، انتشار کتاب راهنمای مدیریت ریسک در میراث فرهنگیو تهیه و تصویب نسخه نهایی پیشنویس «معیارها و سیستم رتبه‌بندی موزه های سبز در کشور» با همکاری اداره کل موزه های معاونت میراث فرهنگی، ایکوم ایران و سایر مراکز مرتبط به عنوان راهبردی برای ارتقاء کیفی موزه‌ها در کشور اشاره کرد.

معاون پژوهشی پژوهشگاه افزود: علاوه بر این نکته مهمی که نباید از نظر دور داشت آثار و اشیاء موزه ای با جنسیت‌ها و آسیب‌پذیری‌های متفاوت هستند که ماه هاست بطور بسته بندی شده یا باز در مخازن بسته نگهداری شده اند و ادامه این وضعیت در ابهام است. بنابراین بازرسی و پایش شرایط محیطی مخازن برای آگاهی از وضعیت حفاظتی آثار ضروری و الزام اور است. در صورت نیاز پژوهشگاه میراث فرهنگی می‌تواند در این زمینه همکاری لازم را با موزه‌ها و ادارات کل استانی داشته باشد.     

او اظهارکرد: هفته میراث فرهنگی فرصت مغتنمی است برای یادآوری گام برداشتن به سوی هم‌افزایی بیشتر، تبادل دانش و تقویت همکاری‌های علمی و فرهنگی تا بتوان در سایه خرد، پژوهش و تعامل، میراث فرهنگی را به‌عنوان سرمایه‌ای برای صلح، گفتمان‌سازی و توسعه پایدار به نسل‌های آینده منتقل کرد.

انتهای پیام/